जाडोका कबिताहरु
त्यसो त जाडो महिनालाइ कवि साहित्यकारहरुले रोमान्टिक सिजनका रुपमा लिने गरेका छन् । श्रृँगारिक धारका कवि गजलकारहरु यस मौसमलाइ लिएर थुप्रै गीत गजल कबिताको सिर्जना गरेको पाइन्छ । अहिले तराइको गौरीगँज लगायत देशभर जाडोले उधुम मच्चाइ रहेको छ । यसै सेरोफेरीमा हामीले देशका केहि चर्चित साहित्यकार तथा कविहरुले जाडो मौसमलाइ विषय बनाएर लेखेका कबिता गजलहरुलाइ खोजेर यहाहरु समक्ष प्रस्तुत गरेका छौ ।
१
यात्रीलाइ बाटो प्यारो हुन्छ
बेहुलीलाइ रातो प्यारो हुन्छ
तँलाइ के प्यारो लाग्छ भनेर सोध्नै पर्दैन
चिसोमा तातो प्यारो लाग्छ ।
–डा कृष्णहरि बराल
२
कठ्याँग्रिदो जाडो
तिम्रो मेरो सम्वन्ध
आँगन भरि तुषारो
बनभरि हिउ मनभरि हिउ
तिम्रो मेरो सम्वन्ध
पग्लिए परेलीका डिलबाट
–सुदन डोटेल
३
कान्छी निन्द्रा विहानीको
गाढामा माया रुइको
साँझ बाल्दा झरी मिटी
उस्तै माया फुइको
लान्छ क्या हो असति पुसले
व्यवस्था पो गर्नु पर्यो अव यि दुइको
महेश आचार्य
४
सोच्दै मक्ख पर्दैछु म
हुन्थ्यो कति दामी
चिसो यो ठाउँ छोडी न्यानो घाम लागेको
त्यो डाँडामा जान पाए हामी
वर्षा बस्नेत
५
चिसोको बहाना छ
तातिने चाहाना छ
तातिदा मातिदा भुसुक्क निन्द्रा लागोस
बहानाबाज सवैलाइ यहि कल्पना छ
– लोकराज अधिकारी
६
शिशिरको कठ्याँग्रिदो जाडोमा
विहानै जव म त्यहि बाटो भएर हिड्छु
जुन बाटो हामी
धेरै पटक सँगसँगै हिडेका थियौ
प्रेमका न्याना शव्दहरु साटासाट गर्दै
तिनै शव्दहरु म जस्ताका तस्तै सम्झन्छु
यो जाडो छल्नलाइ
– विजय शिवाकोटी
७
ल्याम्पपोटस्मुनि आगो तापिरहेछन्-नानीहरू
युगौं देखि छ-जाडो
उहिल्यै त दाउरा बाल्थे रे ताप्न
बाल्थे रे-पानी र हावा
हामीले बाल्यौं टायर भत्केका मिनी बसका
बाल्यौं खबरकागज र राजनेताका पम्प्लेट
आज नानीहरू बालिरहेछन्- धर्मग्रन्थका अन्तिम पृष्ठ
फिल्म फेयर र आधुनिक कविता
के बाल्लान् भोलिका नानीहरू?
के बाल्लान् हँ ......?
युगौं देखि छ- जाडो
ल्याम्पपोस्टमुनि आगो तापिरहेछन्- नानीहरू।
पुरानो मानिस
यस धरतीको सबभन्दा पुरानो मानिसलाई मार्न
सबभन्दा नयाँ कुरा चाहिन्छ
तिमीसित अब
के छ त्यस्तो कुरा......?
सुधारिएको प्रजातन्त्र ?
गणतन्त्र ?
अत्याधुनिक बन्दुक
टयाङ्क, मिसाइल, रकेटलन्चर
वा-
जैविक हतियार
अथवा-
अन्तर्राष्ट्रिय गीत......?
घर जलाइदियौ
घर संगै-
उसका बालबच्चाहरू जले
श्रीमती, दाजुभाइ र इष्टमित्रहरू जले
उसले लगाएको भाङ्ग्रा, भोटो र गादो जल्यो
बक्खु, धोती र हाकुपटासी जल्यो
थाहा छ
ऊ किन जलेन ?
उसलाई आतङ्ककारी भन्यौ
सरकारी गुप्तचर भन्यौ
त्रि्रो चरम यातनाले
उसका विनयी हातहरू छिनालिए
निर्दोष आँख र जिब्रो थुतिए
घाँटी र खुट्टाहरू गिँडिए
उसको पृथिवीजस्तो मुटुलाई
सङ्गिनले उनेर
विजयको हुङ्कार गर्यौ
तर थाहा छ
ऊ किन मरे ?
यस धरतीको सबभन्दा पुरानो मानिसलाई मार्न
सबभन्दा नयाँ कुरा चाहिन्छ
तिमीसित अब
के छ त्यस्तो कुरा......?
भाषा ?
धर्म ?
जाति
संस्कृति, सम्प्रदाय, राष्ट्रियता
वा-
मानवअधिकार
अथवा-
सुप्रिम अमेरिका ?
तिमीसित अब
के छ बाँकी त्यस्तो कुरा......?
जसले-
यस धरतीको सबभन्दा पुरानो मानिसलाई मार्न सक्छ ?
के तिमी -
खेतमा धानको गन्धलाई मार्न सक्छौ ?
के तिमी -
पहाडमा बतासको गन्धलाई मार्न सक्छौ ?
के तिमी -
समुıमा पानीको गन्धलाई मार्न सक्छौ ?
तिमीसित अब
के छ त्यस्तो कुरा....
भन ! के छ ?
जसले -
यस धरतीको पसिनाको गहु“गोरो गन्धलाई मार्न सक्छ
-श्रवण मुकारुंग
